کمتر از یک هفته پس از مرگ مشکوک حسین جهانگیری دستیار سفیر رژیم اسلامی حاکم بر ایران در مسکو، مؤسسه «رابرت لنسینگ» مستقر در آمریکا در مقالهای احتمال داد مرگ وی با افشای اطلاعات اخیر درباره ارتباطات روسیه با صنایع دفاعی رژیم اسلامی حاکم بر ایران مرتبط باشد.
مرگ جهانگیری که علّت آن مشخص نیست وقتی علنی شد که حسین امیرعبداللهیان ۱۶ بهمنماه در پیام کوتاهی درگذشت وی را به سفیر رژیم اسلامی حاکم بر ایران در روسیه تسلیت گفت. رسانههای وابسته به رژیم گفته بودند وی کارمند سفارت و مترجم کاظم جلالی سفیر رژیم ملاها در مسکو است.
در مقاله مؤسسه «لنسینگ» که نهم فوریه (۲۰ بهمنماه) منتشر شد آمده جهانگیری در یک باشگاه بدنسازی واقع در یک مرکز خرید نزدیک منزلش حالش بهم میخورد و از هوش میرود. اگرچه آمبولاس امداد برای نجات این مرد ۵۶ ساله میرسد اما اعلام شد که به علّت «سکته قلبی» جان خود را از دست داده است. با این حال، مقامات تهران خواستار ارسال نمونه خون جهانگیری شدهاند که همین مسئله شبهاتی را برانگیخته است.
مؤسسه «رابرت لنسینگ» احتمال داده «مقامات جمهوری اسلامی به دلایل واقعی مرگ دستیار سفیر شک دارند و میخواهند آزمایش سمشناسی انجام دهند. جهانگیری به عنوان مترجم علاوه بر اینکه در تمام جلسات مهم هیئتهای ایرانی در روسیه شرکت داشت، در مذاکرات با حزبالله، حماس و افغانستان نیز حضور داشت.»
در این مقاله همچنین آمده «جهانگیری مستقیماً در تمام مذاکرات کلیدی که طرف ایرانی در آن شرکت داشت، حاضر بود. [بنابراین] روسها با آگاهی گسترده از زیر و بم روابط ایران و روسیه، ممکن است به افشای اطلاعات از طریق جهانگیری مشکوک شده باشند. وضعیت روانی او پس از آنکه همسر روس خود را بر اثر بیماری سرطان از دست داد، این احتمال را بیشتر کرده است.»
خبر کشته شدن جهانگیری ابتدا در رسانههای وابسته به اطلاعات نظامی روسیه پوشش داده شد. اکنون طبق ادعای مؤسسه «رابرت لنسینگ» وزارت خارجه روسیه طی گفتگوهای غیررسمی با دیپلماتها در تلاش است تا آنها را متقاعد کند که مرگ این دیپلمات بر روند مذاکرات بین روسیه و رژیم اسلامی حاکم بر ایران تأثیری نخواهد داشت. با این حال، چنین نظراتی دارای نقش فعال برای به حداقل رساندن خطرات احتمالی هستند.»
در ادامه این مقاله آمده مرگ جهانگیری یادآور ماجرای الکساندر پرپلیچنی است که در سال ۲۰۲۱ توسط سرویسهای اطلاعاتی ویژه روسیه در لندن از میان برداشته شد. او یکی از تامینکنندگان اصلی مدارک علیه مقامات بلندپایه روسیه در ارتباط با مرگ وکیل سرگئی ماگنیتسکی بود. وی در سال ۲۰۱۲ در حومه لندن در حال ورزش بود که از هوش رفت و قلباش از حرکت ایستاد. پس از کالبدشکافی مشخص شد که وی توسط یک ماده مرگبار به اسم Perepelichny مسموم شده است.
در این مقاله تأکید شده با توجه به سوابق دولت روسیه در مورد حذف افراد از طریق مسموم کردن آنها، این احتمال وجود دارد که مسمومیت مستشار ایرانی توسط واحد اطلاعات داخلی (FSB) از طریق مواد تولید شده در زرادخانههای سموم نظامی انجام شده باشد.
تجربه رویدادهای مرموز و مرگبار برای دیپلماتهای سفارت جمهوری اسلامی در روسیه دارای پیشینه است. در مهرماه سال ۹۸ عارفه سنایی دختر مهدی سنایی سفیر سابق رژیم اسلامی حاکم بر ایران در مسکو جان خود را از دست داد. ادعا شد وی از پنجره اتاقاش در یک آپارتمان به بیرون پریده و خودکشی کرده است. سنایی که داماد علی یونسی وزیر سابق اطلاعات رژیم اسلامی حاکم بر ایران است چند ماه پس از این واقعه استعفا داد و به ایران بازگشت. وی اکنون در دانشگاه تهران روابط بینالملل تدریس میکند.
الکسی ناوالنی از مخالفان سرشناس روسیه نیز در سال ۲۰۲۰ به دلیل مسمومیت به حالت اغما رفت و در نهایت به بیمارستانی در آلمان منتقل شد و متخصصان وی را نجات دادند.
در اکتبر سال۲۰۲۳ جسد تالاسیوس- پوراس خورخه- پاتریسیو دیپلمات ۵۳ ساله اکوادوری، در آپارتمانی در مرکز مسکو پیدا شد. بر اساس اطلاعات رسمی، این دیپلمات به دلیل نارسایی قلبی درگذشت. در سال ۲۰۱۶ نیز جبار حیدر دیپلمات ۴۶ ساله بطور مرموزی در سفارت عراق در مسکو درگذشت.
هنوز مشخص نیست آیا جسد حسین جهانگیری به تهران منتقل شده یا نه؟ ابهامات زیادی در مورد کم و کیف این گزارش وجود دارد و به صورت مستقل قابل رد یا تأیید نیست اما اینکه چرا رسانههای داخلی در این مورد سکوت کردهاند سؤال برانگیز است. کاظم جلالی سفیر نیز در این مورد سکوت کرده است هرچند خبرگزاری ایرنا تصویری منتشر کرده که نشان میدهد پرچم رژیم اسلامی در محوطه سفارت در روسیه به نشان عزاداری «نیمه برافراشته» است.
