رضا پهلوی و مشاورانش همچنان تلاش می‌کنند به‌تنهایی پیش بروند. در حالی که برای دهه‌ها، برند ولیعهد سابق ایران بر ائتلاف‌سازی استوار بود، اما تیم فعلی مشاوران او بیشتر بر تک روی خودکامه تأکید دارند. در همین حال، برخی اعضای «کنگره آزادی ایران» که کثرت‌گرا‌تر هستند، همچنان به بازی‌های سیاسی مشغول‌اند؛ برای برتری در میان شرکای ائتلاف مانور می‌دهند، از دیگر گروه‌ها انتقاد می‌کنند و اولتیماتوم‌های درون‌سازمانی صادر می‌کنند. چنین سیاست‌بازی‌هایی زمانی که تغییر رژیم در ایران رؤیایی دوردست بود شاید جایی داشت، اما اکنون که امکان آن جدی‌تر شده، رهبرانی که چنین بازی‌هایی می‌کنند خطر آن را دارند که پیروزی را به شکست تبدیل کنند. در حالی که لاف می‌زنند و تهدید به عدم همکاری می‌کنند، بهتر است شریف علی بن الحسین را به یاد بیاورند. اگر هم به یاد نمی‌آورند او که بود، خودشان ناخواسته نکته‌ای را ثابت کرده‌اند.

در سال‌های ۲۰۰۲ و ۲۰۰۳، زمانی که جنگ و تغییر رژیم در عراق در پیش بود، دولت‌های آمریکا و بریتانیا با تمام توان تلاش کردند گروه‌های مخالف عراقی را به همکاری وادارند. این کار آسانی نبود. نه‌تنها نهادهای مختلف آمریکایی—وزارت خارجه، پنتاگون و سازمان سیا—رویکرد یکسانی نسبت به عراق نداشتند، بلکه هرکدام دیدگاه متفاوتی درباره این‌که پس از تغییر رژیم چه کسی باید کشور را اداره کند، داشتند.

چندین جریان و چشم‌انداز رقیب وجود داشت. برخی اصیل بودند و برخی دیگر کاملاً توسط سرویس‌های اطلاعاتی خارجی هدایت می‌شدند. احزاب کرد امیدوار بودند خودمختاری خود را رسمی کنند و شاید حتی به استقلال برسند، در حالی که «جبهه ترکمن‌های عراق» که تحت هدایت آنکارا بود، به‌طرزی عجیب ادعا می‌کرد اکثریت جمعیت منطقه را تشکیل می‌دهد. «مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق» به‌دنبال ایجاد یک حکومت دینی شیعه بود. حزب الدعوه عراق، با شاخه‌های لندن و تهران، خواهان حکمرانی مذهبی‌تر بود. «توافق ملی عراق» که توسط ایاد علاویِ بعثیِ سابق تأسیس شده بود، جامعه‌ای سکولارتر می‌خواست. او با حمایت سیا، به‌دنبال همکاری با بسیاری از قبایل عرب سنی در الانبار بود؛ قبایلی که ابتدا از شورش حمایت کردند و سپس در دوره افزایش نیروها تغییر موضع دادند. احمد چلبی نیز در همین حال، به‌عنوان رئیس «کنگره ملی عراق»—یک چتر سازمانی که در سال‌های اولیه از کمک‌های مالی آمریکا بهره‌مند بود—ادعای رهبری داشت.

شریف علی نیز یکی دیگر از چهره‌های مهم سیاسی بود. او وارث تاج‌وتخت هاشمی عراق محسوب می‌شد. پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی، جامعه ملل عراق را به‌عنوان قیمومت به بریتانیا واگذار کرد. قیام ۱۹۲۰ عراق این طرح را مختل کرد و پادشاهی عراق شکل گرفت، در حالی که بریتانیا عملاً طبق پیمان ۱۹۲۲ اداره آن را در دست داشت. بریتانیا فیصل اول، رهبر هاشمیِ انقلاب عربی در حجاز در دوران جنگ جهانی اول را—پس از تجربه کوتاه و ناموفقش به‌عنوان پادشاه سوریه—به پادشاهی عراق منصوب کرد. فیصل اول، پسرش غازی اول و نوه‌اش فیصل دوم تا انقلاب ۱۹۵۸ بر عراق حکومت کردند. سربازان شورشی عراقی پادشاه، ولیعهد و چند تن دیگر از اعضای خاندان سلطنتی را کشتند؛ تنها همسر ولیعهد، شاهزاده هیام، زنده ماند. با رنجی که عراقی‌ها ابتدا تحت جمهوری و سپس رژیم بعث متحمل شدند، نوستالژی برای سلطنت افزایش یافت. در چنین فضایی بود که شریف علی—که پسرخاله مادری فیصل دوم بود—ادعای خود را مطرح کرد.

شریف علی فردی باهوش، ظریف و خوش‌برخورد بود. او یکی از «گروه هفت»—متشکل از گروه‌های برجسته عراقی و کرد عراقی—بود که آمریکا و بریتانیا در آستانه جنگ با آنها همکاری می‌کردند. او در همه کنفرانس‌ها و نشست‌ها شرکت می‌کرد، اما با سقوط صدام، از پیوستن به شورای حکومتی خودداری کرد. چند عامل در این تصمیم نقش داشت. نخست، او تصور می‌کرد اگر با تکیه بر کارت ملی‌گرایی عراقی از گروه‌های همکار با آمریکا فاصله بگیرد، ممکن است مزیت رقابتی به‌دست آورد. همچنین استدلال می‌کرد که سلطنت نهادی وحدت‌بخش است و نباید هم‌سطح سیاستمداران قرار گیرد. به همین دلیل، وقتی «اداره موقت ائتلاف» شورای حکومتی عراق را به‌عنوان رهبری چرخشی در دوره انتقال تشکیل داد، او این پیشنهاد را رد کرد.

این تصمیم برای او اشتباهی سرنوشت‌ساز بود. شورای حکومتی نهادی ناکارآمد بود، اما به پایه‌ای تبدیل شد که نظام سیاسی جدید عراق بر آن بنا شد. شریف علی کنار گذاشته شد و بدون منابع قدرت، نتوانست شبکه‌های حمایتی ایجاد کند. طرفدارانش به‌سرعت پراکنده شدند. این‌که تیمش—که او به‌شدت به آن وفادار بود—بی‌کفایت بود، تنها روند افول او را تسریع کرد؛ شباهتی ناخوشایند با وضعیت کنونی رضا پهلوی. در عرض یک یا دو سال، شریف علی از مدعی رهبری عراق به چهره‌ای بی‌اهمیت تبدیل شد. زمانی که او در سال ۲۰۲۲ درگذشت، تعداد کمی از عراقی‌ها متوجه شدند.

اپوزیسیون ایرانی باید از این موضوع درس بگیرد. پهلوی ممکن است چهره‌ای برجسته باشد، اما اشتباهات او و رفتارهای اطرافیانش مسیر پیشرفت او را دشوارتر کرده، اگر نگوییم کاملاً از رقابت خارجش کرده است. «کنگره آزادی ایران» فرصتی برای رشد دارد، اما تلاش هر عضو برای بازی قدرت با دیگران یا صدور اولتیماتوم شاید غرورهای فردی را ارضا کند، اما در عرصه سیاست‌گذاری کلان موجب حذف خواهد شد، چرا که چنین رفتارهایی به نفع کسانی تمام می‌شود که به‌دنبال سناریویی شبیه ونزوئلا هستند. شریف علی فرصت خود را در عراق از دست داد. این‌که بسیاری از گروه‌های ایرانی برداشت نادرستی از فضای واشنگتن و میزان صبر حامیان احتمالی دارند، نشان می‌دهد تاریخ ممکن است تکرار شود.

‏در پی سقوط یک فروند جنگنده F-15E آمریکا در داخل خاک ایران، افسر تسلیحات این هواپیما که پس از اجکت از جنگنده از خلبان جدا افتاده بود، در عملیاتی پیچیده و پرخطر توسط نیروهای عملیات ویژه ایالات متحده نجات داده شد. بر اساس روایت مقام‌های آمریکایی، او پس از سقوط، زخمی و تنها در منطقه‌ای کوهستانی پنهان ماند و توانست بیش از ۴۸ ساعت از دست نیروهای ایرانی که در جست‌وجویش بودند، در امان بماند.

‏به گفته مقام‌های ارشد آمریکایی، در ساعات اولیه پس از سقوط جنگنده، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، یک عملیات فریب را در داخل ایران به اجرا گذاشت. در چارچوب این عملیات، این روایت منتشر شد که نیروهای آمریکایی خلبان را پیدا کرده‌اند و در حال انتقال زمینی او برای خروج از کشور هستند. هدف از این اقدام، ایجاد سردرگمی در میان نیروهای ایرانی و منحرف کردن تمرکز آن‌ها از محل واقعی نظامی آمریکایی بود. هم‌زمان، سیا با استفاده از امکانات اطلاعاتی و شناسایی خود، جست‌وجوی گسترده‌ای را برای یافتن محل اختفای او آغاز کرد و در نهایت توانست موقعیت دقیقش را شناسایی کند.

‏پس از تعیین موقعیت، این اطلاعات بلافاصله در اختیار پنتاگون و کاخ سفید قرار گرفت و به دستور رئیس‌جمهور آمریکا، عملیات نجات آغاز شد. این مأموریت با مشارکت گسترده نیروهای عملیات ویژه، هواگردهای رزمی و سامانه‌های اطلاعاتی و ارتباطی اجرا شد. مقام‌های آمریکایی گفته‌اند این عملیات یکی از پیچیده‌ترین مأموریت‌های نیروهای ویژه آمریکا در سال‌های اخیر بوده و برای اجرای آن، صدها نیروی ویژه، ده‌ها جنگنده و بالگرد و همچنین ظرفیت‌های سایبری، فضایی و اطلاعاتی به کار گرفته شد.

‏بر اساس این گزارش‌ها، افسر آمریکایی در تمام این مدت تنها یک سلاح کمری، تجهیزات ارتباطی امن و یک دستگاه موقعیت‌یاب اضطراری در اختیار داشت. گفته می‌شود احتمالا برخی از مردم محلی به این خلبان آمریکایی برای زنده ماندن و مخفی شدن کمک کرده‌اند.

‏در جریان نزدیک شدن نیروهای آمریکایی به محل اختفای این افسر، درگیری مسلحانه‌ای نیز رخ داد. هواپیماهای آمریکایی برای دور نگه داشتن نیروهای ایرانی از منطقه، کاروان‌های نظامی را هدف قرار دادند و هم‌زمان یگان‌های عملیات ویژه به سمت محل حرکت کردند. در نهایت، این افسر از منطقه خارج و برای دریافت خدمات درمانی به کویت منتقل شد. مقام‌های آمریکایی تأکید کرده‌اند که در این عملیات، هیچ کدام از نیروهای ویژه کشته نشده‌اند.

‏با این حال، مرحله نهایی عملیات بدون مشکل نبود. بر اساس گزارش مقام‌های نظامی آمریکا، پس از نجات این افسر، دو هواپیمای ترابری که قرار بود نیروهای ویژه را از ایران خارج کنند، دچار نقص فنی شدند و قادر به پرواز نبودند. در پی این وضعیت، فرماندهان آمریکایی سه هواپیمای دیگر را برای تکمیل عملیات اعزام کردند. پس از خروج همه نیروها، دو هواپیمای از کار افتاده سی-١٣٠ برای جلوگیری از افتادن‌شان به دست ایرانی‌ها، در محل منهدم شدند.

‏مقام‌های آمریکایی، مجموعه رویدادهای پس از سقوط این هواپیما را از جمله کم‌سابقه‌ترین عملیات‌های نجات توصیف کرده‌اند؛ عملیاتی که از پنهان ماندن ۴۸ ساعته یک افسر آمریکایی در کوهستان‌های ایران آغاز شد و با عملیات فریب اطلاعاتی، درگیری مسلحانه، ورود گسترده نیروهای ویژه و در نهایت انهدام هواپیماهای از کار افتاده در خاک ایران پایان یافت.

روس‌اتم، شرکت دولتی انرژی هسته‌ای روسیه اعلام کرد این شرکت به دلیل حملات آمریکا و اسرائیل به ایران همچنان در حال خارج کردن کارکنان خود از این کشور است، اما حدود ۴۵۰ نفر از نیروهای آن همچنان در نیروگاه هسته‌ای بوشهر حضور دارند.

الکسی لیخاچف، رئیس روس‌اتم، گفت ۱۵۰ نفر دیگر از کارکنان این مجموعه دیشب بوشهر را ترک کردند و از مرز ارمنستان از ایران خارج شدند.

نیروگاه بوشهر که توسط روسیه ساخته شده، تنها نیروگاه هسته‌ای فعال ایران است. روس‌اتم در حال ساخت دو واحد دیگر در این مجموعه است، اما روسیه هفته گذشته اعلام کرده بود عملیات ساخت‌وساز متوقف شده است.

رئیس روس‌اتم گفته بود وضعیت پیرامون نیروگاه بوشهر همچنان پرتنش است، اما هیچ حمله‌ای به خود نیروگاه یا محل پروژه‌های در حال ساخت صورت نگرفته است.

‏به گزارش رویترز و سی‌ان‌ان، گروه‌های مسلح کُرد ایرانی مستقر در اقلیم کردستان عراق در روزهای اخیر با مقام‌های آمریکایی درباره امکان و چگونگی حمله به تروریست های سپاه پاسداران و مزدوران خامنه ای در غرب ایران گفت‌وگو کرده‌اند.

‏رویترز می‌نویسد که «به گفته سه منبع آگاه»، پیشمرگه های کُرد ایرانی در روزهای اخیر با ایالات متحده درباره چگونگی و امکان حمله به نیروهای امنیتی ایران در مناطق غربی ایران مشورت کرده‌اند.

‏این خبرگزاری می‌نویسد که ائتلافی از گروه‌های کرد ایرانی مستقر در مرز ایران و عراق (در اقلیم کردستان عراق)، «در حال آموزش برای انجام چنین حملاتی هستند. آن‌ها امیدوارند در حالی که ایالات متحده و اسرائیل اهداف ایرانی را بمباران می‌کنند، از این طریق بنیه نظامی کشور را تضعیف کنند.»

‏دو منبع از این منابع اعلام کردند که هدف این است تا فضایی برای قیام ایرانیان مخالف حکومت فراهم شود.

‏منابع مذکور که به دلیل حساسیت برنامه‌ریزی‌های نظامی نخواستند نامشان فاش شود، افزودند که هنوز تصمیم نهایی درباره این عملیات و زمان دقیق آن گرفته نشده است.

‏این خبر می‌افزاید که «این گروه‌ها خواستار پشتیبانی نظامی آمریکا شده‌اند و رهبران عراقی در اربیل و بغداد نیز در روزهای اخیر با دولت ترامپ در تماس بوده‌اند. همچنین دو منبع تایید کردند که گفتگوهایی با ایالات متحده برای دریافت سلاح از طریق سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سی‌آی‌ای، در جریان است.»

‏رویترز می‌نویسد که به‌طور مستقل نتوانست میزان دخالت سازمان اطلاعات مرکزی (سی‌آی‌ای) یا ارسال تسلیحات و حضور احتمالی نیروهای آمریکایی در کنار گروه‌های کرد را تایید کند. سازمان اطلاعات مرکزی، کاخ سفید و پنتاگون از اظهارنظر در این باره خودداری کردند.

‏سی‌ان‌ان نخستین رسانه‌ای بود که خبر همکاری سی‌آی‌ای با این گروه‌ها را منتشر کرد. وبگاه اکسیوس نیز گزارش داد که دونالد ترامپ تماسی تلفنی با دو تن از رهبران ارشد کردستان عراق داشته است.

‏سی‌ان‌ان نیز می‌گوید که «منابع آگاه» به این شبکه خبری گفته‌اند که سی‌آی‌ای در حال برنامه‌ریزی برای تسلیح نیروهای کرد با هدف برانگیختن یک قیام مردمی در ایران است.

‏سی‌ان‌ان می‌نویسد که «گروه‌های مسلح کرد ایرانی هزاران نیرو در طول مرز ایران و عراق دارند. برخی از این گروه‌ها با صدور بیانیه‌هایی به اقدام قریب‌الوقوع اشاره کرده و از نظامیان ایرانی خواسته‌اند که فرار کنند. در مقابل، سپاه پاسداران به مواضع این گروه‌ها حمله کرده و مدعی شده که با ده‌ها پهپاد نیروهای کرد را هدف قرار داده است.»

‏سی‌ان‌ان افزوده که «به گفته یک مقام ارشد کرد، پرزیدنت ترامپ روز سه‌شنبه با مصطفی هجری، مسئول اجرایی حزب دموکرات کردستان ایران (حدکا)، گفتگو کرده است. انتظار می‌رود این نیروها در روزهای آینده عملیاتی زمینی را در غرب ایران آغاز کنند. یک منبع آگاه گفت: «ما معتقدیم اکنون فرصت بزرگی داریم.»

‏روزنامه «نیویورک تایمز» یکشنبه گزارش داد که دستگاه‌های اطلاعاتی آمریکا از دیدار روز شنبه خامنه‌ای، با دیگر مقام‌ها اطلاع داشته‌اند.

‏این روزنامه نوشت که اطلاعات آمریکا ماه‌ها تحرکات خامنه‌ای را زیر نظر داشت، محل حضور او را شناسایی کرد، و این اطلاعات را با اسرائیل به اشتراک گذاشته است.

‏در این گزارش آمده است که اندکی پیش از آن‌که ایالات متحده و اسرائیل برای آغاز حمله به ایران آماده شوند، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا بر مکان احتمالی مهم‌ترین هدف یعنی خامنه‌ای تمرکز کرد.

‏به گفته افراد آگاه از این عملیات، سازمان اطلاعات مرکزی ماه‌ها خامنه‌ای را زیر نظر داشت و درک روشنی از محل‌های حضور و الگوهای رفت‌وآمد او به دست آورده بود.

‏به نوشته این روزنامه، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا دریافت که صبح شنبه نشستی از مقام‌های ارشد ایرانی در یک مجتمع فرماندهی در «قلب تهران» برگزار خواهد شد، و مهم‌تر از آن، اطلاع یافت که رهبر نیز در همان محل حضور خواهد داشت.

‏بر اساس گفته مقام‌های مطلع از تصمیم‌گیری‌ها، آمریکا و اسرائیل زمان حمله خود را تا حدی برای بهره‌برداری از این اطلاعات جدید تغییر دادند.

‏تهران کشته شدن خامنه‌ای در حمله بی‌سابقه‌ای که ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران آغاز کردند را تأیید کرده است؛ حمله‌ای که ایران در پاسخ به آن اسرائیل و چندین کشور عربی را هدف قرار داد. همچنین ایران اعلام کرد محمد پاکپور، فرمانده سپاه پاسداران، و علی شمخانی، مشاور خامنه ای، کشته شده‌اند.

‏پس از اعلام رسمی کشته شدن خامنه‌ای، در ایران ۴۰ روز عزای عمومی اعلام شد. رسانه‌های ایرانی پیش‌تر از کشته شدن برخی اعضای خانواده او نیز خبر داده بودند.

‏اسرائیل صبح دیروز شنبه عملیات حمله به ایران را با نام «غرش شیر» اعلام کرد. سپس واشینگتن اعلام کرد این عملیات گسترده و مشترک با اسرائیل با نام «خشم فراگیر» انجام شده و هدف آن سرنگونی حکومت ایران است.

‏رژیم اسلامی حاکم بر ایران نیز در پاسخ چندین موج موشکی به سوی اسرائیل و کشورهای حوزه خلیج که میزبان پایگاه‌های متعدد آمریکایی هستند، همچنین عراق و اردن شلیک کرد.

‏به گزارش کانال ۱۴ تلویزیون اسرائیل، فرزندان و نزدیکان برخی از مقامات ارشد جمهوری اسلامی از جمله علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی، علی شمخانی، مشاور علی خامنه‌ای خائن و علی کریمیان دبیرکل اتحادیه رادیو و تلویزیون‌های کشورهای اسلامی ‏در ماه گذشته حدود نیم میلیارد دلار از ایران خارج کرده‌اند. این انتقال‌ها با استفاده از ارزهای دیجیتال، پول نقد و طلا انجام شده و بخشی از وجوه به مسکو و بخشی دیگر به سنگاپور به حساب شرکتی به نام ILT Capital منتقل گردیده است.

‏طبق این گزارش، مسیر دقیق این پول‌ها توسط محمد کریمیان، فرزند علی کریمیان، مدیریت شده و وجوه ابتدا به دبی ارسال می‌شوند؛ جایی که حسین شمخانی، فرزند علی شمخانی که از ثروتمندترین افراد مرتبط با رژیم شناخته می‌شود آنها را دریافت می‌کند.

‏این فرزندان مقامات، ظاهراً امپراتوری‌های مالی عظیمی را در خارج از کشور اداره می‌کنند و از بحران اقتصادی و سیاسی داخل ایران برای انتقال ثروت‌های کلان بهره می‌برند.

‏این افشاگری در حالی منتشر می‌شود که مردم ایران با تورم افسارگسیخته، بیکاری گسترده و بحران بانکی روبه‌رو هستند. پنج بانک کشور —که سال‌ها منابع ملی را در اختیار نهادهای نظامی و ایدئولوژیک قرار داده‌اند— اکنون در آستانه ورشکستگی کامل قرار دارند.